Veilig online: zo herken en voorkom je oplichting

Online oplichting is in Nederland de snelst groeiende vorm van fraude. Meer dan 2,5 miljoen Nederlanders worden jaarlijks het doelwit van een poging tot oplichting via internet, e-mail of telefoon. Een aanzienlijk deel verliest daar geld bij.

Het goede nieuws: met basiskennis zijn de meeste pogingen te herkennen. En herkennen is de eerste stap naar voorkomen.

De meest voorkomende vormen

Phishing

Nep-e-mails of -berichten die lijken te komen van je bank, het Belastingkantoor, PostNL of een ander vertrouwd bedrijf. Ze vragen je om in te loggen via een link — en die link leidt naar een nepsite die je gegevens steelt.

Signalen: urgentie ("Uw rekening wordt afgesloten"), spelfouten, een vreemd e-mailadres, links die er net niet goed uitzien.

Wat te doen: klik nooit op links in e-mails van onbekende of verdachte afzenders. Ga altijd zelf naar de website van je bank of instelling.

WhatsApp-fraude (vriend-in-nood)

Een bericht van een "vriend" of "familielid" via een nieuw nummer: ze zijn in nood en hebben snel geld nodig. Soms zijn ze zelfs van tevoren goed geïnformeerd over je leven via sociale media.

Hoe te voorkomen: bel de persoon altijd terug op het nummer dat je al kent. Doe geen overschrijvingen op verzoek via chat.

Nep-investeringsplatforms

Aanbiedingen voor beleggingen met gegarandeerd hoge rendementen, vaak via sociale media gepromoot. Ze zien er professioneel uit, maar zijn bedoeld om je geld te stelen.

Signalen: beloftes van vaste, hoge rendementen; druk om snel te beslissen; platforms zonder vergunning van de AFM.

Check altijd: of een platform geregistreerd is bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) via afm.nl.

“Als iets te mooi klinkt om waar te zijn, is het dat bijna altijd.”

Marktplaatsoplichting

Kopen of verkopen op tweedehands platforms met valse betalingsbewijzen, valse kopers of verzoeken om via onbekende betaalmethoden te betalen.

Tip: gebruik altijd de officiële betaalmethode van het platform. Stuur nooit een product voor je de betaling hebt ontvangen op je eigen rekening.

Praktische basisregels

1. Controleer het e-mailadres van de afzender — niet alleen de naam
2. Klik nooit op links in onverwachte berichten; ga zelf naar de website
3. Gebruik tweefactorauthenticatie op je belangrijkste accounts
4. Gebruik een sterk, uniek wachtwoord per dienst (een wachtwoordmanager helpt)
5. Meld verdachte berichten via valse e-mails via de Fraudehelpdesk (fraudehelpdesk.nl)

Slachtoffer geworden?

Bel je bank direct. Meld het bij de politie (aangifte.politie.nl). Neem contact op met de Fraudehelpdesk voor advies. Hoe sneller je handelt, hoe groter de kans op herstel.